Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın imzaladığı kararnameyle Kürtçe, ülkenin ulusal dilleri arasına alındı. Aynı kararnameyle 21 Mart Newroz Bayramı resmî tatil ilan edilirken, yıllardır vatandaşlık hakkından yoksun bırakılan tüm Kürtlere Suriye vatandaşlığı verilmesinin önü açıldı.
Kararname, Suriye’nin resmî haber ajansı SANA’da yayımlanarak yürürlüğe girdi. Metinde, ülkenin yeni ulusal kimliği “çok kültürlü ve birleşik” bir yapı olarak tanımlanırken, Kürtlerin Suriye toplumunun ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.
Kimlik ve yurttaşlıkta yeni dönem
Suriye’de uzun yıllardır tartışma konusu olan kimlik, dil ve vatandaşlık başlıklarında köklü bir değişikliğe gidildi. Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın imzasını taşıyan kararnameyle, Kürt halkına yönelik kapsamlı ve tarihsel nitelikte düzenlemeler hayata geçirildi.
Kararnamede, geçmişte uygulanan dışlayıcı politikaların sona erdiği mesajı verilirken, toplumsal birlik ve eşit yurttaşlık vurgusu öne çıktı.
“Kürtler Suriye’nin asli unsurudur”
Metnin ilk maddesinde, Suriyeli Kürtlerin ülkenin temel ve asli unsurlarından biri olduğu açık bir dille ifade edildi. Kürtlerin kültürel ve dilsel varlığının, çok kültürlü Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçası olduğu belirtildi.
Kürtçeye resmî statü
Yeni düzenlemeyle Kürtçe, Arapçanın yanında ulusal dil statüsü kazandı. Kürt nüfusunun yoğun olduğu bölgelerdeki devlet ve özel okullarda Kürtçe eğitime resmî olarak izin verildi.
Kürtçenin, seçmeli ders ya da kültürel-eğitsel faaliyetler kapsamında müfredata dahil edilebileceği kaydedilirken, bu adım dilsel haklar açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
1962’den kalan mağduriyetler sona eriyor
Kararnamenin en dikkat çeken başlıklarından biri de vatandaşlık meselesi oldu. 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımı sonucunda “yabancı” ya da “kayıtsız” (mektumin) statüsüne düşürülen Kürtlere yönelik tüm istisnai uygulamalar yürürlükten kaldırıldı.
Bu kapsamda, Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürtlere, herhangi bir ayrım gözetilmeksizin ve tam eşitlik temelinde Suriye vatandaşlığı verileceği duyuruldu.
Newroz artık resmî bayram
Kararnameyle 21 Mart Newroz Bayramı, “baharın ve kardeşliğin simgesi” olarak tanımlandı ve Suriye genelinde ücretli resmî tatil ilan edildi. Newroz’un ulusal bayram statüsüne kavuşması, Kürt kültürel kimliğinin devlet düzeyinde tanınması açısından sembolik bir önem taşıyor.
Ayrımcılığa karşı net tutum
Kararnamede, etnik ya da dilsel temelli her türlü ayrımcılık ve dışlamanın kesin biçimde yasaklandığı vurgulandı. Devletin medya ve eğitim kurumlarına kapsayıcı bir dil kullanma yükümlülüğü getirilirken, toplumsal ayrışmayı ve ulusal fitneyi körükleyen kişi ve yapılar hakkında yasal işlem yapılacağı belirtildi.
Kararname ne diyor?
Yayımlanan metinde öne çıkan maddeler özetle şöyle:
- Madde 1: Suriyeli Kürtler, Suriye halkının temel ve asli bir parçasıdır.
- Madde 2: Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder.
- Madde 3: Kürtçe ulusal dildir ve eğitimde kullanılabilir.
- Madde 4: 1962 nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai uygulamalar kaldırılmıştır; tüm Kürtlere vatandaşlık verilir.
- Madde 5: 21 Mart Newroz Bayramı, ülke genelinde resmî tatildir.
- Madde 6: Ayrımcılık yasaktır, fitne yayanlar cezalandırılır.
- Madde 7-8: Kararname yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
